พระเกี้ยว

พระเกี้ยว เป็นศริราภรณ์ประดับพระเกศา หรือ พระเศียรของพระราชโอรสและ  พระราชธิดาของพระมหากษัตริย์  คำว่า   “เกี้ยว”   ถ้าเป็นคำนามแปลว่าเครื่องประดับศีรษะหรือ เครื่องสวมจุก  ถ้าเป็นคำกริยา  แปลว่า  ผูกรัด หรือ พัน พระเกี้ยว เป็นสัญลักษณ์ที่ ชาวจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยภูมิใจ ทั้งนี้สืบเนื่องจากชื่อของมหาวิทยาลัยได้รับ พระราชทานจากพระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเพื่อเป็นพระบรมราชานุสาวรีย์ในสมเด็จพระปิยมหาราช ผู้พระราชทานกำเนิดมหาวิทยาลัยนี้

 “จุฬาลงกรณ์”  แปลว่า  เครื่องประดับศีรษะ หรือ “จุลมงกถฎ” จุลมงกุฎ มีความหมายสำคัญยิ่งคือ เกี่ยวโยง ถึง พระนามาภิไธยเดิมของพระบาทสมเด็จ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวคือ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอเจ้าฟ้ามงกุฎฯ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอจุฬาลงกรณ์ จึงมีความหมายว่า “จุลมงกุฎ”  หรือพระราชโอรสของสมเด็จฯ เจ้าฟ้ามงกุฎฯ   ยิ่งกว่านั้นยังมีความเกี่ยวพันถึงพระปรมาภิไธยในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งมีความหมายว่า   “พระจอมเกล้าน้อย”

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรง พระกรุณาโปรดเกล้าฯ กำหนดให้ พระเกี้ยวเป็น พิจิตรเรขา (สัญลักษณ์) ประจำรัชการของพระองค์ เมื่อตั้งสำนักฝึกหัดข้าราชการฝ่ายพลเรือนหรือ ต่อมาได้รับพระราชทานชื่อเป็นโรงเรียนมหาดเล็ก จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯพระราชทานพระรมราชานุญาตให้โรงเรียนอัญเชิญพระเกี้ยว เป็นเครื่องหมายหน้าหมวกของนักเรียนมหาดเล็ก ต่อมาเมื่อโรงเรียนมหาดเล็กกราบบังคมทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตอัญเชิญพระเกี้ยวเป็นเครื่องหมายของโรงเรียนก็ได้พระราชาทานพระบรมราชานุญาตตามที่กราบบังคมทูล ขอพระราชทานเมื่อโรงเรียนมหาดเล็กได้วิวัฒน์ขึ้นเป็นโรงเรียนข้าราชการพลเรือนฯ และ จุฬาลงการณ์มหาวิทยาลัย ผู้บริหารก็ได้กราบบังคมทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตเปลี่ยนข้อความใต้พระเกี้ยวตามชื่อซึ่งได้รับพระราชทานใหม่ตลอดมา­­­­­­­